Czy emocje mogą być negatywne? 

Bardzo często dzielimy emocje na “pozytywne” i “negatywne”, “dobre” i “złe”. Zdarza się też, że krytykujemy kogoś, bo jest “zbyt emocjonalny”. Ale jak to naprawdę jest z tymi emocjami? Czy taki podział ma jakikolwiek sens? 

W rzeczywistości emocje powinny być dla nas drogowskazami, które wskazują na zaspokojenie lub brak zaspokojenia naszych potrzeb. Dlatego tak ważne jest, by nie lekceważyć żadnych emocji, które odczuwamy. Warto więc nauczyć się, o czym nas informują i jaką funkcję spełniają w naszym życiu. 

Jeśli nie “pozytywne” i “negatywne”, to jakie? 

Jako ludzie lubimy kategoryzować i dzielić rzeczy czy zjawiska. Zamiast podziału na emocje pozytywne i negatywne możemy zastosować podział na przyjemne i nieprzyjemne. Oczywiste jest, że chcielibyśmy, by te przyjemne trwały jak najdłuższej. Identyfikując jednak te emocje, które są dla nas nieprzyjemne, możemy też odpowiedzieć sobie na pytanie, czego nam obecnie brakuje, jaka nasza potrzeba jest niezaspokojona. 

Emocje jako drogowskaz

Ustaliliśmy, że wszystkie emocje są bardzo ważne. Przygotowałam więc dla Was małą ściągę, która pomoże odczytywać te drogowskazy i wskazówki. Dzięki zidentyfikowaniu niezaspokojonej potrzeby możemy zareagować, by zadbać o swój dobrostan. 

Co zatem mogą oznaczać konkretne emocje? 

Radość

Odczuwamy ją, gdy wydarzyło się dla nas coś dobrego i przyjemnego, np. odnieśliśmy jakiś sukces. Jesteśmy wtedy zmotywowani do dalszego działania. Radość pokazuje nam, co jest dla nas przyjemne i co nas uszczęśliwia. Często chcemy dzielić to uczucie z innymi. 

Złość 

Każdy z nas zna to uczucie, gdy coś nie poszło po naszej myśli, plan się zawalił, zostaliśmy niesprawiedliwie potraktowani lub nasze granice zostały przekroczone. Pojawia się wtedy złość, która informuje nas, że coś lub ktoś nam nie służy, że w tym i w tym miejscu leży nasza granica. 

Strach

Strach przed nieznanym czy stratą pomaga nam zidentyfikować lęki, ale także potencjalne zagrożenia na naszej drodze. Pozwala nam także się na nie przygotować lub zabezpieczyć. 

Smutek 

Smutek zwykle jest reakcją na stratę, poczucie beznadziei, samotność czy odrzucenie. To drogowskaz do przeżywania żałoby, refleksji, ale też poszukiwania wsparcia w tym trudnym dla nas czasie. 

Rozpoznawanie emocji u dziecka 

Odczytując te drogowskazy możemy wyznaczyć sobie plan działania, odpowiednio zareagować, a przede wszystkim zidentyfikować potrzeby, które nie są zaspokojone. Umiejętność odczytywania emocji jest także ważna z perspektywy rodzica. Widząc konkretne emocje u naszego dziecka, możemy zidentyfikować, czego w danym momencie mu potrzeba i skutecznie dobrać narzędzia pomocy. 

Jako rodzice powinniśmy także uczyć dziecko nazywania i identyfikowania emocji. To skuteczne narzędzie, w które możemy je wyposażyć, pomoże mu w przyszłości odpowiadać na swoje potrzeby, ale też skutecznie komunikować się z innymi. Więcej przeczytasz tutaj: Samoregulacja – czyli jak nauczyć dziecko przeżywać swoje emocje. 

Źródło: Nina Szalas, Anita Bryńska (red.), „Myślę, Czuję, Działam”