Nadwrażliwość emocjonalna u dziecka 

Coraz częściej mówi się o osobach wysoko wrażliwych i nadwrażliwych – zazwyczaj jednak w kontekście dorosłych. Nadwrażliwość emocjonalna u dziecka często sprowadzana jest do tego, że dziecko jest po prostu nieśmiałe lub ma nadopiekuńczych rodziców. Nie jest to jednak tak czarno-białe jakby się wydawało. 

Nadwrażliwość emocjonalna może być uwarunkowana wieloma czynnikami. I tak – jednym z nich niewątpliwie jest wychowanie, bo dziecko bardziej “wychuchane” może intensywniej reagować na różne bodźce. Ale środowisko to nie wszystko. Kolejny czynnik to geny. Bardzo często nadwrażliwi rodzice rodzą nadwrażliwe dzieci, choć oczywiście nie jest tu reguła. Jeszcze innym faktorem może być życie płodowe dziecka – jeśli mama w trakcie ciąży żyła w dużym stresie – mogło to wpłynąć także na dalsze życie dziecka. Decydujące mogą być także pierwsze miesiące życia. Najczęściej jednak taka cecha u dziecka jest składową wielu czynników. Jak jednak pomagać dziecku, które mierzy się z takimi trudnościami? I w jaki sposób zapewnić mu łatwiejszy start w dorosłe życie? 

Czym objawia się nadwrażliwość emocjonalna u dziecka? 

Gdy słyszymy “nadwrażliwe” dziecko, bardzo często myślimy o dzieciach nieśmiałych czy wycofanych. I jest w tym trochę prawdy. Dzieci nadwrażliwe emocjonalnie mają tendencję do wycofywania się, zwłaszcza w nieznanych środowiskach. Można u nich także zaobserwować niewspółmierne reakcje na bodźce, np. hałas czy zapach. Dzieci te mają także trudności w radzeniu sobie z porażką oraz w podejmowaniu decyzji, nadmiernie przejmują się opinią innych. Charakterystyczna jest także podatność na emocje innych osób, które mogą na nie bardzo intensywnie wpłynąć. W tym wszystkim często są to dzieci bardzo kreatywne, twórcze i utalentowane. Jednak nadwrażliwość emocjonalna, która im towarzyszy, może być dużą przeszkodą w rozwoju tych talentów i codziennym funkcjonowaniu. 

Jak wspierać dzieci nadwrażliwe emocjonalnie? 

Naturalną reakcją rodzica na nadwrażliwość emocjonalną u dziecka jest poświęcanie mu jeszcze większej uwagi, co często prowadzi do nadopiekuńczości, a zdecydowanie nie tędy droga (więcej tutaj: Helikopterowe rodzicielstwo – czyli pułapka nadopiekuńczości). Rolą rodzica w takiej sytuacji jest jak najlepsze zrozumienie funkcjonowania dziecka i wspieranie go w pokonywaniu kolejnych trudności. 

Zdecydowanie bardziej skuteczne od helikopterowego rodzicielstwa będzie tu rodzicielstwo mądrego wsparcia i pomocy dziecku w dążeniu do celu. Kluczowe jest tutaj towarzyszenie dziecku, np. w procesie podejmowania trudnej decyzji lub pokonywania jakiejś przeszkody i chwalenie starań dziecka. Poczuje się ono dzięki temu umocnione. Będzie widziało, że samo jest w stanie poradzić sobie z trudnością. Przeciwny skutek przyniesie natomiast usuwanie kłód spod nóg dziecka przez rodzica. 

Wspierający rodzic to rodzic, który akceptuje i tworzy bezpieczną przestrzeń do wyrażania emocji dla dziecka. To także taki rodzic, który wskazuje pomocne narzędzia, np. techniki relaksacyjne. I wreszcie to taki rodzic, który wspiera dziecko w budowaniu lepszej samooceny. 

Nadwrażliwość emocjonalna u dziecka – kiedy zwrócić się o pomoc?  

Rodzice mogą szukać pomocy w literaturze czy w wielu darmowych internetowych źródłach. Pomocna może być także konsultacja wychowawcza, podczas której psycholog wskaże kierunki działania. Jeśli jednak widzisz, że nadwrażliwość emocjonalna Twojego dziecka utrudnia mu codzienne funkcjonowanie, warto skorzystać wtedy z pomocy specjalisty w ramach psychoterapii.